„Top Model” – Fenomen, który Definiuje Polską Modę

W świecie mody, gdzie blask fleszy miesza się z ciężką pracą, a marzenia o międzynarodowych wybiegach zdają się być na wyciągnięcie ręki, jeden program od lat fascynuje miliony widzów. Mowa o „Top Model” – telewizyjnym fenomenie, który przekształcił poszukiwanie nowych twarzy w emocjonujące reality show. Ale czy to tylko rozrywka? Czy program faktycznie otwiera drzwi do wielkiej kariery, czy raczej jest intensywnym kursem przetrwania w bezlitosnym świecie mody?

W tym obszernym przewodniku zanurzymy się w kulisy „Top Model”, analizując jego mechanizmy, wpływ na uczestników i całą branżę, a także przyjrzymy się, co sprawia, że od tylu lat pozostaje on na ustach widzów i ekspertów. Od początkowych castingów, przez mordercze sesje zdjęciowe, aż po finałowy werdykt, który decyduje o losach młodych adeptów modelingu – odkryjemy pełne spektrum tego, co kryje się za kulisami jednego z najpopularniejszych programów telewizyjnych.

„Top Model” – Fenomen, który Definiuje Polską Modę

Kiedy w 2010 roku na antenie TVN zadebiutowała polska edycja „Top Model. Zostań Modelką”, nikt nie przypuszczał, że stanie się ona kulturowym zjawiskiem, kształtującym aspiracje tysięcy młodych ludzi i wywierającym realny wpływ na krajowy, a nawet międzynarodowy rynek mody. Idea formatu, zrodzonego w głowie ikony modelingu, Tyry Banks, jako „America’s Next Top Model”, szybko podbiła świat, docierając do ponad 120 krajów. Polski „Top Model” to coś więcej niż tylko rozrywka; to intensywny kurs przetrwania, szkoła życia i prawdziwy poligon doświadczalny dla przyszłych gwiazd wybiegów i kampanii reklamowych.

Program od początku postawił na dynamiczną rywalizację, poruszające historie i brutalną szczerość, typową dla świata mody. Jego głównym celem jest wyłonienie nowego, wszechstronnego talentu, który ma potencjał, by zrobić karierę w tej wymagającej branży. Uczestnicy, często bez wcześniejszego doświadczenia, stają przed serią wyzwań, które testują ich fizyczne i psychiczne granice. Sesje zdjęciowe w ekstremalnych warunkach, pokazy mody z udziałem topowych projektantów, warsztaty z choreografii, autoprezentacji czy dietetyki – każdy odcinek to nowa lekcja i eliminacja, która przybliża lub oddala od marzeń.

Charakter programu ewoluował na przestrzeni lat. Początkowo skupiał się wyłącznie na dziewczętach, ale od 2014 roku (od 4. edycji) otworzył swoje podwoje również dla mężczyzn, a w 2021 roku (od 10. edycji) zmienił nazwę na „Top Model”, usuwając podtytuł „Zostań Modelką”, co odzwierciedlało rosnącą inkluzywność. Program stał się platformą nie tylko dla tradycyjnie pojmowanego piękna, ale także dla osobowości, autentyczności i coraz częściej – dla różnorodności. Widzowie śledzą nie tylko modową transformację, ale też głębokie osobiste przemiany uczestników, ich wzloty i upadki, co buduje silną więź emocjonalną i sprawia, że „Top Model” jest niezmiennie jednym z najchętniej oglądanych programów lifestyle’owych w Polsce.

Dzięki programowi, moda, która często wydaje się elitarnym i niedostępnym światem, staje się bliższa widzom. „Top Model” demistyfikuje wiele jej aspektów, pokazując proces twórczy od zaplecza, a jednocześnie inspiruje do śledzenia trendów i realizacji własnych pasji. To dynamiczne połączenie rozrywki, edukacji i szczypty dramaturgii sprawia, że program utrzymuje się na szczycie oglądalności, nieustannie produkując nowe twarze i wzmacniając swoją pozycję jako kluczowy gracz na polskim rynku mody.

Droga na Szczyt: Jak wygląda Proces Rekrutacji i Etapy Rywalizacji w „Top Model”?

Droga do tytułu „Top Model” to podróż pełna wyzwań, zaczynająca się od marzenia i kończąca na wybiegu, często międzynarodowym. Cały proces jest starannie zaplanowany, aby wyłonić nie tylko piękną twarz, ale przede wszystkim osobę z potencjałem, charakterem i gotowością do ciężkiej pracy.

Castingi – Pierwsza Selekcja

Wszystko zaczyna się od castingów, które co roku przyciągają tysiące młodych ludzi z całej Polski. To pierwszy, najbardziej brutalny etap selekcji. Kryteria są jasno określone, choć z czasem stają się nieco bardziej elastyczne, co wskazuje na ewolucję branży w kierunku większej różnorodności:

• Wiek: Kobiety zazwyczaj od 18 do 27 lat, mężczyźni od 18 do 30 lat. Oczywiście są odstępstwa, szczególnie w przypadku osób z wyjątkowym potencjałem lub tzw. „new face”, które są celowo „odkrywane” wcześniej.
• Wzrost: Kobiety minimum 170 cm, mężczyźni minimum 180 cm. To standardy branżowe, które ułatwiają pracę z odzieżą i zapewniają odpowiednią prezencję na wybiegu.
• Potencjał i osobowość: Tutaj wkracza element „X-Factor”. Jurorzy szukają czegoś więcej niż tylko proporcjonalnej sylwetki. Liczy się charyzma, pewność siebie, autentyczność, otwartość na krytykę, ciekawość świata i zdolność do opowiadania historii swoim wyglądem. Zdarza się, że osoby o nieco niższym wzroście, ale z niezwykłą osobowością, mają szansę.

Podczas castingów kandydaci prezentują się bez makijażu, w prostych strojach, aby jurorzy mogli ocenić ich naturalny wygląd i potencjał. To moment, w którym spełniają się pierwsze marzenia lub pękają serca. Z tysięcy chętnych, do kolejnego etapu – bootcampu lub wspólnego życia w domu modelek – przechodzi zaledwie kilkanaście osób.

Życie w Domu „Top Model” – Poligon Doświadczalny

Wybrana grupa uczestników zamieszkuje wspólny dom, który staje się jednocześnie ich szkołą, miejscem pracy i polem rywalizacji. To tutaj odbywa się intensywna transformacja, zarówno zewnętrzna, jak i wewnętrzna. Każdy dzień to nowe zadania, sesje zdjęciowe i pokazy, które mają za zadanie rozwijać kluczowe umiejętności:

• Ruch na wybiegu (catwalk): Pod okiem ekspertów, takich jak Katarzyna Sokołowska, uczestnicy uczą się elegancji, siły i ekspresji. Liczy się nie tylko chodzenie, ale umiejętność „sprzedania” ubrania.
• Pozowanie: Marcin Tyszka i inni czołowi fotografowie uczą, jak operować ciałem, mimiką i wzrokiem, aby stworzyć perfekcyjny kadr. To umiejętność, która wymaga elastyczności, siły i wyobraźni.
• Współpraca z ekipą: Modeling to praca zespołowa. Uczestnicy uczą się pracować ze stylistami, wizażystami, fryzjerami i reżyserami.
• Odporność psychiczna: Presja czasu, ciągła ocena, krytyka, życie pod okiem kamer i rywalizacja z innymi uczestnikami – to wszystko buduje niezwykłą odporność, niezbędną w tej branży.

Wspólne życie w domu to również nawiązywanie relacji. Przyjaźnie, ale i konflikty, są nieodłącznym elementem reality show. Pokazują ludzką stronę uczestników, ich wytrwałość i trudności, z jakimi się mierzą. Psychologiczny aspekt jest tu kluczowy – umiejętność radzenia sobie ze stresem, porażkami i własnymi słabościami często decyduje o finalnym sukcesie.

Eliminacje i Finał

Każdy odcinek kończy się panelem jurorskim, na którym uczestnicy prezentują swoje ostatnie prace (np. zdjęcia z sesji) i otrzymują feedback od jurorów. Opinia jurorów, a w późniejszych etapach także głosy publiczności, decydują o tym, kto pozostaje w programie, a kto musi go opuścić. Ta cotygodniowa dawka napięcia jest jednym z kluczowych elementów, które przyciągają widzów.

Wielki finał to kulminacja programu – zazwyczaj bierze w nim udział trzech lub czterech finalistów. W tej decydującej chwili liczy się wszystko: od umiejętności prezentacji na żywo, przez portfolio, po wsparcie widzów. Zwycięzca otrzymuje szereg nagród, które mają za zadanie katapultować go w świat mody. Zazwyczaj jest to kontrakt z renomowaną agencją modelingową (np. Model Plus), sesja okładkowa dla prestiżowego magazynu modowego (np. „ELLE” lub „Glamour”), kampania reklamowa dla znanej marki (jak w przypadku współpracy z MODIVO) oraz nagroda finansowa. To realne narzędzia, które mogą otworzyć drzwi do międzynarodowej kariery.

Jury i Prowadzący: Architekci Marzeń i Krytycy Rzeczywistości

Sukces „Top Model” w dużej mierze zależy od charyzmy i autorytetu osób, które oceniają i prowadzą program. Polskie jury to prawdziwa plejada gwiazd i ekspertów, których doświadczenie i renoma są nieocenione w procesie kształtowania przyszłych modeli i modelek.

Skład Jurorski – Kto stoi za Werdyktami?

Od lat trzon jury tworzy ten sam, zgrany i doskonale uzupełniający się zespół:

• Joanna Krupa – Ikona i Prowadząca: Od samego początku jest twarzą programu. Jako międzynarodowa supermodelka z ogromnym doświadczeniem w branży, wnosi do show autentyczność i bezcenne wskazówki. Jej łamaną polszczyzną wypowiadane „Dżołana krupa presents” stało się znakiem rozpoznawczym. Joanna potrafi być twarda i wymagająca, ale też empatyczna i wspierająca. Jej rola wykracza poza ocenianie – jest mentorką i dla wielu uczestników wzorem do naśladowania. Poszukuje w modelach przede wszystkim charyzmy, magnetyzmu i tzw. „it factor” – czegoś nieuchwytnego, co sprawia, że ktoś wyróżnia się z tłumu.
• Marcin Tyszka – Król Obiektywu: Jeden z najbardziej cenionych fotografów mody w Polsce i na świecie. To on odpowiada za większość sesji zdjęciowych w programie. Tyszka ma niezwykłe oko do detali, potrafi wydobyć z modela to, co najlepsze, a jednocześnie jest bezkompromisowy w ocenie. Jego krytyka bywa bolesna, ale zawsze konstruktywna. Jest ekspertem od kompozycji, światła i emocji na zdjęciu. W uczestnikach szuka zdolności do transformacji, plastyczności i naturalności przed obiektywem.
• Katarzyna Sokołowska – Reżyserka Wybiegów: Ekspertka od reżyserii pokazów mody. To ona uczy uczestników, jak poruszać się po wybiegu, jak prezentować ubrania i jak oddać ducha kolekcji. Sokołowska jest precyzyjna, wymagająca i niezwykle profesjonalna. W jej ocenie kluczowe są gracja, postawa, siła i umiejętność opowiedzenia historii ciałem. Poszukuje w modelach nie tylko pięknej aparycji, ale także inteligencji ruchowej i zdolności do interpretacji wizji projektanta.
• Dawid Woliński – Wizjoner Mody: Jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich projektantów. Woliński to esteta, który ceni sobie kunszt i wyrafinowanie. Jego spojrzenie na uczestników jest holistyczne – ocenia nie tylko ich wygląd, ale także osobowość, styl i potencjał do stania się muzą projektanta. Woliński wnosi do programu perspektywę kogoś, kto tworzy ubrania i potrzebuje odpowiednich osób do ich prezentacji. Docenia oryginalność i odwagę.

Michał Piróg – Wsparciem i Anioł Stróż

Choć nie jest jurorem w tradycyjnym sensie, rola Michała Piróga jako opiekuna i wspierającego ducha uczestników jest nie do przecenienia. Jako tancerz i choreograf, pomaga im w wyrażaniu siebie przez ruch, uczy pewności siebie i radzenia sobie z emocjami. Piróg jest często pierwszą osobą, do której uczestnicy zwracają się z problemami, oferując im wsparcie psychiczne i doradztwo. Jego obecność łagodzi nieco surowość jurorskich werdyktów, dodając programowi ludzkiego wymiaru.

Razem, ten zespół tworzy dynamiczną i autorytatywną siłę, która nie tylko ocenia, ale przede wszystkim uczy i inspiruje, czyniąc z „Top Model” prawdziwą akademię mody.

Wyzwania i Specjalne Zadania: Laboratorium Kształtujące Gwiazdy Mody

Odcinki „Top Model” to prawdziwa mozaika intensywnych wyzwań, które mają na celu kompleksowe przygotowanie uczestników do realnej pracy w świecie mody. Każde zadanie jest strategicznie pomyślane, by testować konkretne umiejętności i ujawnić potencjał kandydatów.

Sesje Zdjęciowe – Sztuka Pozowania i Interpretacji

To serce programu. Sesje zdjęciowe odbywają się w najróżniejszych, często ekstremalnych lokalizacjach i warunkach, co wymaga od uczestników nie tylko fizycznej wytrzymałości, ale także szybkiej adaptacji i kreatywności. Przykłady:

• Sesje podwodne: Testują opanowanie, grację i zdolność do pozowania w niekomfortowych warunkach. Uczestnicy muszą wyglądać eterycznie, jednocześnie kontrolując oddech i ruchy.
• Sesje w powietrzu (np. na zawieszonym trapezie, ze spadochronem): Sprawdzają odwagę, zaufanie do siebie i ekipy, oraz umiejętność pozowania pod wpływem adrenaliny i strachu.
• Sesje z dzikimi zwierzętami (węże, egzotyczne ptaki): Wymagają profesjonalizmu, spokoju i zdolności do interakcji bez strachu, utrzymując przy tym modowy wyraz.
• Sesje tematyczne (np. retro, futurystyczne, glamour): Wymagają interpretacji określonej wizji, zrozumienia stylizacji i oddania odpowiedniego nastroju. Uczestnicy muszą umieć wcielać się w różne role.
• Sesje komercyjne (reklamy, katalogi): Tu liczy się umiejętność „sprzedania” produktu, mimika, gesty, które jasno komunikują cechy reklamowanego przedmiotu.

Każda sesja to nauka pracy z profesjonalnym fotografem (Marcinem Tyszką, ale również innymi topowymi twórcami jak Jacek Graniecki czy Robert Wolański), stylistą, wizażystą i całą ekipą. To również nauka przyjmowania krytyki i stosowania się do wskazówek na bieżąco.

Pokazy Mody – Wybieg jako Scena

Pokazy mody to chwile, w których uczestnicy muszą wykazać się precyzją, rytmem i siłą. Reżyserowane przez Katarzynę Sokołowską, pokazy odbywają się dla prawdziwych projektantów i marek, często na oczach publiczności i potencjalnych klientów. To realna praca w branży.

• Testy na castingach do projektantów: Uczestnicy mierzą się z surową oceną projektantów, którzy szukają konkretnego typu urody i ruchu. Odrzucenie jest tu na porządku dziennym, co uczy pokory i radzenia sobie z porażką.
• Pokazy w nietypowych miejscach: Wybiegi na ulicy, w galeriach handlowych, na dachach budynków – to wszystko dodaje dynamiki i testuje zdolność adaptacji.
• Pokazy z elementami choreograficznymi: Wymagają koordynacji, zapamiętywania układów i synchronizacji z innymi modelami.

Pokazy są kluczowe, ponieważ to właśnie na nich agenci i projektanci oceniają, czy dany model nadaje się do chodzenia po wybiegu. Umiejętność profesjonalnego prezentowania ubrań to podstawa w tej branży.

Zadania Specjalne i Nagrody

Program regularnie współpracuje z wiodącymi markami, tak jak w przypadku 13. edycji z MODIVO. Te współprace przekładają się na specjalne zadania, które często są symulacją prawdziwych kampanii reklamowych. Na przykład, uczestnicy mogą brać udział w tworzeniu contentu dla mediów społecznościowych marki, sesji zdjęciowej do e-commerce, czy nawet krótkiego spotu reklamowego.

Nagrody za wygrane zadania są często bardzo wartościowe:

• Możliwość wyjazdu na Fashion Week do Mediolanu lub Paryża.
• Udział w kampanii reklamowej znanej marki (co stanowi doskonały start do portfolio).
• Vouchery na zakupy, sesje zdjęciowe z topowymi fotografami.
• Możliwość poznania wpływowych postaci z branży.

Te zadania i nagrody nie tylko motywują uczestników, ale także dają im realne doświadczenie i konkretne pozycje do portfolio, które są niezmiernie ważne po zakończeniu programu. To właśnie dzięki nim „Top Model” jest czymś więcej niż tylko rozrywką – to trampolina do profesjonalnej kariery.

Poza Kamerami: Długoterminowy Wpływ „Top Model” na Kariery Uczestników

Finał „Top Model” to zaledwie początek prawdziwej drogi w świecie mody dla większości uczestników. Program, choć intensywny i medialny, stanowi jedynie wstęp do długiej i często wyboistej kariery. Jakie są realne perspektywy po opuszczeniu domu modelek?

Sukcesy i Wyzwania Zwycięzców

Zwycięzcy „Top Model” otrzymują lukratywne nagrody, które automatycznie katapultują ich na wyższy poziom. Kontrakt z renomowaną agencją modelingową, często z Model Plus, jest kluczowy. To agencja staje się ich menedżerem, szukając zleceń, negocjując stawki i kierując ich karierą. Sesja okładkowa dla „ELLE” lub „Glamour” to prestiżowe wyróżnienie, które otwiera drzwi do kolejnych publikacji i kampanii. Nagroda pieniężna to fundusz na start, który pozwala skupić się na rozwoju bez natychmiastowych zmartwień finansowych.

Przykłady sukcesów są inspirujące. Dawid Woliński, juror programu, często podkreśla, że wielu absolwentów „Top Model” z powodzeniem pracuje w branży. Kasia Sokołowska wielokrotnie wypowiadała się o tym, że dla niej liczy się nie tylko zwycięzca, ale także osoby, które pokazały potencjał i są gotowe do pracy. Przykładowo, Olga Kaczyńska (zwycięzca 2. edycji) czy Radek Pestka (zwycięzca 5. edycji) po programie aktywnie działali w modelingu, biorąc udział w kampaniach i pokazach. Patryk Grudowicz (zwycięzca 6. edycji) również rozwijał karierę. Finaliści, tacy jak Karolina Gilon (jedna z najpopularniejszych uczestniczek 5. edycji, dziś prezenterka telewizyjna) czy Jakub Kosel (6. edycja, znany fitness model i influencer), pokazują, że nawet bez zwycięstwa można zbudować silną pozycję w show-biznesie i modzie.

Jednak sukces nie jest gwarantowany. Branża modelingowa jest niezwykle konkurencyjna. Nawet po „Top Model” modele muszą nieustannie dbać o formę, rozwijać portfolio, networkować i być dostępni na castingach. Dla wielu, którzy po programie wrócili do swoich miast i nie mieli odpowiedniego wsparcia agencji, utrzymanie się w czołówce jest trudne.

Rozpoznawalność i Wpływ na Media Społecznościowe

Jednym z największych „produktów ubocznych” udziału w „Top Model” jest natychmiastowa rozpoznawalność. Uczestnicy z dnia na dzień stają się osobami publicznymi, co przekłada się na ogromny wzrost liczby obserwujących w mediach społecznościowych. Dla wielu to otwiera drzwi do kariery influencera, co staje się równie, a czasem nawet bardziej dochodowe niż sam modeling.

Współpraca z markami, posty sponsorowane, własne kanały na YouTube – to wszystko są ścieżki, którymi podąża wiele byłych gwiazd „Top Model”. Dzięki temu potrafią utrzymać swoją obecność w przestrzeni publicznej i zarabiać na swojej marce osobistej, niezależnie od tego, czy ich kariera modelingowa osiągnęła międzynarodowy szczyt. To pokazuje, jak bardzo zmieniła się branża mody i mediów – dziś model to często również twórca kontentu.

Praktyczne Porady dla Aspirujących Modeli (nie tylko po „Top Model”):

• Buduj portfolio: Niezależnie od udziału w programie, profesjonalne zdjęcia są podstawą. Inwestuj w sesje, pracuj z utalentowanymi fotografami, nawet na zasadach TFP (Time For Print) na początku.
• Bądź aktywny online: Instagram, TikTok to Twoje wizytówki. Buduj swoją markę osobistą, pokazuj swoją osobowość, ale zachowaj profesjonalizm.
• Dbaj o siebie: Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, dbanie o skórę i włosy to podstawa. Modeling to zawód wymagający doskonałej kondycji.
• Ucz się i rozwijaj: Oglądaj pokazy, czytaj magazyny modowe, śledź trendy. Bądź na bieżąco z tym, co dzieje się w branży.
• Bądź odporny na krytykę i odmowy: Usłyszysz „nie” setki razy. Ważne, by się nie zniechęcać, ale traktować to jako lekcję i szansę na ulepszenie.
• Znajdź dobrą agencję: Jeśli masz potencjał, szukaj agencji, która będzie Cię reprezentować. Agencja to Twój partner, który pomoże Ci nawigować w branży. Uważaj na oszustów!
• Bądź punktualny i profesjonalny: Na planie, na castingu – zawsze dawaj z siebie 100% i traktuj pracę poważnie.

„Top Model” w Kontekście Przemysłu Mody: Szanse, Wyzwania i Ewolucja

„Top Model” przez lata stał się nie tylko telewizyjnym hitem, ale i barometrem zmian zachodzących w globalnym przemyśle mody. Program, choć z założenia komercyjny, odzwierciedla (a czasem nawet przyspiesza) trendy, stawiając czoła wyzwaniom i otwierając nowe perspektywy.

Zmiana Standardów Piękna i Inkluzywność

Jeden z najbardziej widocznych trendów, który „Top Model” musiał zaadaptować, to rosnące zapotrzebowanie na różnorodność w modzie. Długo branża stawiała na jeden, ściśle określony kanon urody. Dziś, pod wpływem ruchów body positive i coraz większej świadomości społecznej, pojawia się miejsce dla modeli o różnym wzroście, rozmiarach, typach urody czy z niepełnosprawnościami.

Polski „Top Model” stopniowo otwierał się na te zmiany:

• Modele plus size: W programie pojawili się uczestnicy reprezentujący rozmiary większe niż standardowe, co było ważnym sygnałem dla branży.
• Modele z nietypowymi cechami: Osoby z widocznymi tatuażami, nietypowymi rysami twarzy, a nawet z albinizmem czy po amputacjach, miały szansę zaprezentować swój potencjał.
• Brak ograniczeń wiekowych w niektórych edycjach: Choć istnieją standardowe ramy wiekowe, w niektórych sezonach pojawili się uczestnicy, którzy przekraczali te granice, udowadniając, że pasja do mody nie ma metryki.

Ta ewolucja nie tylko zwiększa atrakcyjność programu, ale także edukuje widzów i, co ważniejsze, wysyła sygnał do agencji i projektantów, że rynek potrzebuje różnorodności. Firmy modowe coraz częściej szukają twarzy, z którymi ich klienci mogą się utożsamiać, a „Top Model” pomaga im je znaleźć.

Program jako Platforma Edukacyjna

Dla wielu widzów, zwłaszcza młodych, „Top Model” jest pierwszym spotkaniem z kulisami branży mody. Program pełni rolę edukacyjną, pokazując:

• Proces tworzenia sesji zdjęciowej: Od koncepcji, przez stylizację, makijaż, fryzurę, po postprodukcję. Widzowie uczą się, ile pracy stoi za jednym zdjęciem.
• Realność pracy modela: Pokazuje, że modeling to nie tylko piękne ubrania i podróże, ale także ciężka praca, dyscyplina, poświęcenia i radzenie sobie z ciągłą oceną.
• Różnorodność specjalizacji: Modeling wybiegowy, komercyjny, edytorialowy – program prezentuje szerokie spektrum możliwości.
• Rola całego zespołu: Pokazuje pracę stylistów, wizażystów, fryzjerów, projektantów, reżyserów – ludzi, którzy tworzą branżę.

Dzięki temu programowi aspirujący modele i modelki mają szansę zrozumieć realia zawodu, zanim sami się w niego zanurzą. To nie tylko inspiracja, ale i cenne ostrzeżenie przed pułapkami.

Współprace z Markami i Reklama Produktowa

Integracja marek w treść programu, jak w przypadku MODIVO w 13. edycji, to standard w telewizji komercyjnej. Dla marek to doskonały sposób na dotarcie do ogromnej publiczności, a dla programu – źródło finansowania i możliwość zaoferowania uczestnikom realnych zadań i nagród.

Współpraca z MODIVO jest przykładem synergii, gdzie zadania w program